Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Eşit Yurttaşlık etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Linç Dosyası: “Katl-i vacip” Aleviler “yurttaş” Olmak İstiyor

Egemen İslam anlayışı ve uygulamalarının tanımadığı, üzerine baskı kurarak yok etmeye, asimile etmeye, değiştirmeye çalıştığı bir inanca mensup olunca, inancınızı koruma ve yaşatma çabalarınız, kaçınılmaz olarak sizi çevreleyen egemen çoğunluğa ve onları esas alan politikalara ve uygulamalara karşı bir hayat-memat anlamı ifade eder Türkiye’nin tarihi temelleri de bulunan köklü toplumsal meseleleriyle ilgili anlayış ve bakış açısı bilerek ya da bilmeyerek, isteyerek ya da istemeyerek yüzeysel olan çok sayıda kişi, Aleviler ve sorunları söz konusu olduğunda, “Eskiden Alevi mi vardı?” diye söylenirler. Genellikle aynı özelliklere sahip kişilerin Kürt sorunuyla ilgili olarak da benzer bir tepkileri olduğunu biliyoruz: “Eskiden Kürt sorunu mu vardı?” Denilebilir ki bu bakış açısı, devlet merkezli sistematik manipülasyonların sebep olduğu, rahatlıkla “alıklaşma” olarak da okunabilecek bir körleşme, duyarsızlaşma, kendine, çevresine, ülke meselelerine yabancılaşma durumu oluyor. Buna göre, “H...

Devlettir ayrımcılık da yapar, küfür de eder!

Toplumun ciddi ve cesur bir yüzleşme sorumluluğu var; öylece duruyor orta yerde. Geçtiğimiz 28 Mayıs günü Tahir Elçi Vakfı’nın Diyarbakır’da düzenlediği “Ayrımcılık” konulu konferansta, memleketin ayrımcılık sorunları masaya yatırıldı. Bu alandaki çalışmalarıyla tanınan değerli isimlerin sunumlarını hüzünle dinledim. Ben de Alevilerin bu coğrafyada yaşadıkları ayrımcı uygulamaları, mağduriyetleri anlattım. Bu coğrafyada hasbelkader Kürt olarak dünyaya gelmişseniz, ömrünüz çilelerle örülü bir yolda geçecek demektir. Hayatın her alanında “olağan şüpheli” muamelesi göreceksiniz; “bölücü” olabilirsiniz yani. Hele ki Kürtlüğünüzün ayrımında biri iseniz… Gerçi “gizlemeye” çalışsanız da nafile; şivenizden bellidir, gözlerinizden, duruşunuzdan bellidir… Alevi iseniz, ayrımcılık derken aklınıza her ne geliyorsa, bunu misliyle çarpmak durumundasınız. Çok uzun bir evveliyatı olan birbirinden iğrenç iftiraların, tahrifatların, yalanların, önyargıların şekillendirdiği bir toplum tarafından kuşatılm...

Diyanet... 'Çoğunluk memnun ise sorun da yok' mu?

Diyanet İşleri Başkanlığı (DİB), bilindiği üzere ayrıcalıklı bir devlet kurumu. Kuruluşundan (1924) günümüze değin yapısı, statüsü ve faaliyetleri dolayısıyla bazen artan bazen azalan ağırlıkta sürekli tartışma konusu. DİB’in bir “devlet kurumu” olma vasfı herhangi bir başka devlet kurumu ile kıyaslanmayacak ölçüde belirgin. Zira anayasada Genel İdare içerisinde konumlandırılmış, devlet bütçesinden doğrudan pay alan ve dahası Siyasi Partiler Kanununun 89. Maddesi ile hiçbir devlet kurumuna tanınmayan anayasal bir “dokunulmazlık” zırhı ile koruma altına alınmış bir kurum. Bilindiği üzere diyanet, din, iman, ibadet işleri demek. DİB, ayrıcalıklı bir devlet kurumu olarak, devlet adına, devletin sağladığı her yıl artan devasa bütçesi ve artırılan etki alanlarıyla birlikte ülkenin din, iman, ibadet işlerini yürütüyor. Bu, birçok bakımdan ayrımcılık üreten bir kurum olmasının da başlıca nedeni. Çünkü faaliyetlerini ülkede Lozan Antlaşması ile “azınlık” kabul edilen “gayrimüslim” yurttaşlar d...

'Eskiden cemevi mi vardı?'

Cemevlerinin statüsü ile ilgili tartışmalarda bazen abesle iştigal yaklaşımlara halen rastlanabiliyor. Bu yaklaşımların sahipleri bazen bilerek bazen de bilmeden, empoze edilen cehaletin bir sonucu olarak, demagoji yapıyorlar, hakikati tahrif ediyorlar Alevilerin “eşit yurttaşlık” istek ve taleplerinin somut alanları var ve bunlardan biri, cemevlerinin ibadethane statüsünün kesinleşmiş AİHM kararlarına rağmen tanınmaması. Aleviler “yurttaş” ama inançları, ibadetleri, ibadethaneleri itibarıyla öteden beri bariz bir ayrımcılığa uğruyorlar ve bu duruma “kader” diye boyun eğmeleri isteniyor, bekleniyor… Cemevleri, Alevilerin ibadetlerini yerine getirdikleri mekanlar. Bu yıllardır ve fiilen böyle. Resmiyette ise, yurt sathında bini aşkın sayıdaki cemevi, herhangi bir “dernek” statüsünde. Oysa örneğin, cenazelerini cemevlerinden kaldırıyorlar. İbadetlerini cemevlerinde yerine getiriyorlar. Cemevleri, Alevilerin inançları ile birlikte kültürlerini, geleneklerini, sosyal dayanışma ve birliktel...

Aleviler olmasa 'gayet eşitiz' aslında...

Alevilerin “eşit yurttaşlık” talep ve istekleri, Aleviler dışında kimsenin sorunu ve gündemi olamıyor bir türlü. Ne devletin, ne siyaset kurumunun ve ne de toplumun… Malum, anayasada Türkiye Cumhuriyeti Devletinin temel nitelikleri, “Demokratik, laik, sosyal bir hukuk devleti” olarak tarif edilir. Unutmuyoruz: Darbecilerin yaptığı bir anayasadır, ideolojik özü, bu tarif ve diğer yasa önünde bütün yurttaşların “eşit” olduğunu belirten maddelerle çelişen bir nitelik taşır. Ama üzerinde duracağım asıl husus, bu değil; en azından bu yazı itibarıyla. Hukuk devleti olmak, öncelikle kamu otoritesinin yasalarla bağlı olduğunu anlatan bir kavram. Yani iktidar olduğunuzda, devleti yönetme yetkisini seçimlerle aldığınızda, amiyane tabirle ülkeyi kafanıza ve keyfinize göre değil, yürürlükteki anayasaya göre yönetmekle yükümlü olduğunuzu ifade ediyor. Kuşkusuz anayasalar da diğer yasalar gibi şartlar ve ihtiyaçlar kapsamında değiştirilebilir, şartlara ve ihtiyaçlara cevap veren bir niteliğe kavuştu...

Aleviler neden 'muhalif'?

Alevilerin “muhalifliği”, neticede, “eşit yurttaşlık” haklarının görmezden gelinmesine duydukları haklı, meşru tepkidir. Sorunun çözümü; sahici, sağlıklı, işleyen bir demokrasi inşa etmek, bu kapsamda din ve inanç özgürlüğü hakkı üzerindeki gölgelerden arınmak ve bir bütün olarak “eşit yurttaşlık” anlayışını benimsemektir.  Alevilerle ilgili en çok muhatap olduğum sorulardan biri bu; Aleviler neden hep ‘muhalif’? Alevilerin “muhalifliğinin” inançlarıyla ilgili olduğunu zannedenler de az değil. Bu realitenin son derece anlaşılır nedenleri var oysa. Yani “muhalif” olmak, Alevilerin muhalif olmaya çok istekli, meraklı bir toplum olmalarından ileri geliyor değil. Öncelikle bu durumun tarihsel bir evveliyatı olduğunu bilmek gerek. Ehl-i Beyt Mağduriyetini Sahiplenmek Hz. Muhammet’ten sonra İslam tarihine yön verenler, giderek daha fazla belirgin bir özellik kazanacak şekilde, İslamiyet’i güç, iktidar, zenginlik, çıkar arayışları için ideolojik bir “bayrak” haline getirdiler. Özellikle d...