Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Cumhuriyet etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

İnkar ya da “kaynaşmış kitle” cumhuriyeti

 Mustafa Kemal, 1919’da dönemin padişahı tarafından görevli olarak gönderildiği Anadolu’da, biraz da gelişmelerin etkisiyle kendisini bir “Milli Mücadele Önderi” haline getirecek sürece adım attığında, bir resmî ideoloji fetişi olmak hayali var mıydı, bilemiyoruz. Bildiğimiz, o sürecin de, sonradan bir “resmî tarih” haline getirilerek bizlere “belletildiği” için, birçok yönüyle sorgulanmaya, araştırılmaya muhtaç olduğudur. =========================================== Mustafa Kemal, 1919’da dönemin padişahı tarafından görevli olarak gönderildiği Anadolu’da, biraz da gelişmelerin etkisiyle kendisini bir “Milli Mücadele Önderi” haline getirecek sürece adım attığında, bir resmî ideoloji fetişi olmak hayali var mıydı, bilemiyoruz. Bildiğimiz, o sürecin de, sonradan bir “resmî tarih” haline getirilerek bizlere “belletildiği” için, birçok yönüyle sorgulanmaya, araştırılmaya muhtaç olduğudur. Malum, Mustafa Kemal hırslı, pragmatik özellikleri son derece belirgin bir politik kişilik. Sonrada...

Cumhuriyet ve demokrasi

...Mustafa Kemal, Osmanlı devletinin enkazı üzerinde fiilen ortaya çıkmış olan yeni durum ve devleti yeniden yapılandırma imkân ve zaruretini “cumhuriyet” olarak adlandırırken, kuşkusuz cumhuriyetin diğer rejimlerden farklı olarak halkın iradesini ülkenin yönetimine yansıtmasıyla anlam ve özellik kazandığını bilmiyor değildi. Nitekim Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurul Salonu’nda o yıllardan beri “Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir” yazmaktadır. ===================================================================== 29 Ekim 1923’te cumhuriyetin ilanı sürecindeki en kritik gelişmelerinin başında, Milli Mücadeleyi yürüten meclisin, Lozan Antlaşmasının kabulünden hemen sonra ve cumhuriyetin ilan edilmesinin hemen öncesinde, tasfiye edilmesi gelir.  1 Lozan’da yürütülen müzakerelerle ilgili mecliste sergilenen muhalefet, Mustafa Kemal’in tek başına isim isim belirlediği yeni meclis bileşimi ile birlikte “aşıldı.” Mustafa Kemal, “dikensiz gül bahçesi” oluşturmak üzere yaptığı haz...

Demokratik cumhuriyet sorunlarımız-1

...Dolayısıyla “cumhuriyet” kavramı ve cumhuriyetin demokratikleştirilmesinin neden bir “ihtiyaç” olduğu konusuyla ilgili ciddi bir tartışma yürütmek gereği var. ========================================================== Devletin “terörsüz Türkiye” adını verdiği sürecin, devlet açısından en önemli amacı, malum, kendini feshetme kararı almış olan PKK’nin silahsızlandırılması. “Süreç” bu açıdan işliyor, “çerçeve yasa” kabul edildi, yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında sürecin koordinesini yürütecek bir kurul oluşturuluyor. Bu kurula bağlı olarak güvenlik ve istihbarat yetkililerinin yanı sıra Abdullah Öcalan’ın da içerisinde yer alacağı bir “silahsızlandırma ve siyasallaşma” komisyonunun da kurulacağı, İmralı heyeti tarafından açıklandı… “Sürecin” güncel boyutlarının yanı sıra bir de özellikle Öcalan tarafından yapılan açıklamalarda vurgulanan bir “demokratik cumhuriyet” meselesi var. Sürecin gerçek manada “barış” değeri kazanması, kuşkusuz ki cumhuriyetin demokratikle...

İlk yüzyılın hayrını görmedik...

Zübeyde Hanım’ın rölyefi önünde bu gösteriyi yapan papyonlu Şengör Bey, çalıştığı üniversitede tacizci olarak adı çıkmış biri aynı zamanda. Yüzüncü yıl kutlamaları ve beraberindeki heyecanlı tartışmalar geride kaldığına göre daha sahici bir yüzüncü yıl değerlendirmesi yapabiliriz herhalde. Tartışmalar derken, tarafları vardı tabii ki. Aslında herkes Kemalist değilse bile Atatürkçü. En “Atatürk karşıtı” diye adları çıkmış olanlar dahi, “imana” geldiler ve Atatürkçü oldular nihayetinde. Görüntüleri bu. Bazen polemiklerde “Atatürk sağ olsa sizi sopayla kovalardı” filan diyorlar. İslamcı çevreleri kast ediyorum. En azından iktidar olanlarını. Tabii “oldum” demekle olunmuyor, samimiyetiniz sorgulanıyor mesela. Yaptığınız açıklamalarda, konuşmalarınızda kaç kez “Atatürk” demişsiniz, sayılıyor. Demiş olmanız da yetmez, “takiyye” yapıyor olabilirsiniz çünkü. Buna karşılık Kemalist, Atatürkçü çevreler de kendi içinde hayli “parçalı” haldeler. Bazıları, yıllarca İslamcı cereyanlara karşı “Atatür...

“Yeni Türkiye” vizyonu Kızılelma ise…

Cumhuriyet’in ikinci yüzyılı “Kızılelma” ise barış, demokrasi, halkların kardeşliği adına kat etmemiz gereken daha çok yol var demektir. Malum, AKP ve Erdoğan, Cumhuriyet’in 100. yıldönümü vesilesiyle seçim sloganı olarak “Türkiye yüzyılı” sözlerini benimsemiş durumda. Son birkaç yıldır sayın Erdoğan hemen her konuşmasında 100. yılın “Türkiye yüzyılı” olacağını vurguluyor. Hemen ardından bir şey daha diyor; Kızılelma… Bu sözün dikkatimi çekmesi, ilk kez geçtiğimiz yıl 29 Ekim Cumhuriyet Bayramının arifesinde, Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Türkiye Yüzyılı” başlıklı toplantıda yaptığı konuşma ile oldu. Bu toplantının bir özelliği de uzun süredir ilk kez “muhalif” kimlikleriyle bilinen gazetecilerin Erdoğan’ın toplantısına davet edilmiş olmasıydı. Erdoğan bu toplantıda, ikinci yüzyılına merdiven dayamış Cumhuriyet’le ilgili sahip oldukları vizyona ilişkin açıklamalar yapmış ve konuşmasının sonunda şöyle demişti: “Cumhuriyet Bayramı’nın arifesinde, böyle anlam...

Aleviler neden 'muhalif'?

Alevilerin “muhalifliği”, neticede, “eşit yurttaşlık” haklarının görmezden gelinmesine duydukları haklı, meşru tepkidir. Sorunun çözümü; sahici, sağlıklı, işleyen bir demokrasi inşa etmek, bu kapsamda din ve inanç özgürlüğü hakkı üzerindeki gölgelerden arınmak ve bir bütün olarak “eşit yurttaşlık” anlayışını benimsemektir.  Alevilerle ilgili en çok muhatap olduğum sorulardan biri bu; Aleviler neden hep ‘muhalif’? Alevilerin “muhalifliğinin” inançlarıyla ilgili olduğunu zannedenler de az değil. Bu realitenin son derece anlaşılır nedenleri var oysa. Yani “muhalif” olmak, Alevilerin muhalif olmaya çok istekli, meraklı bir toplum olmalarından ileri geliyor değil. Öncelikle bu durumun tarihsel bir evveliyatı olduğunu bilmek gerek. Ehl-i Beyt Mağduriyetini Sahiplenmek Hz. Muhammet’ten sonra İslam tarihine yön verenler, giderek daha fazla belirgin bir özellik kazanacak şekilde, İslamiyet’i güç, iktidar, zenginlik, çıkar arayışları için ideolojik bir “bayrak” haline getirdiler. Özellikle d...