Ana içeriğe atla

Kayıtlar

İnancını yakmak...

İnancını (dahi) yakmış insanların birikmiş travmalarının, acılarının ağırlığı var omuzlarımızda. Bu ağırlığın altında ezilip kalmamanın yegane yolu ise, geleceğimizi sahici bir kardeşlik ülküsüyle kurmak için kavilleşmek... Şehir değişmişti. İnsanlar değişmişti. Yollar, arabalar, her şey... Memleketin üzerinden 12 Eylül geçmişti. Hiçbir şey eskisi gibi değildi ve besbelli ki olamayacaktı... Mahpustan çıkmıştım. Annemi görmeye gelmiştim. Annem yaşlanmıştı. Omuzları çökmüş, gözlerinin feri kaçmıştı. Ninem daha çok yaşlanmıştı tabii. Hastaydı da. Ama içerideki torunlarını görmeyene değin terk-i diyar etmeyecekti. İnadı inattı ve dediği gibi de yaptı. Biz görüştükten bir süre sonra hiçbir zaman benimsemediği Elazığ’dan, yıllar önce terk ettiğimiz köyümüze geri döndü. Evet, dediği gibi de yaptı. Doğduğu, büyüdüğü, “Kerbela gibiydi” dediği 38’i yaşadığı topraklarda öldü. Kerpiç tuğlalı, toprak damlı yoksul evimizde de çok şey değişmişti. Babam yoktu her şeyden önce... Onun yokluğu derin bir ...

Adını Zerya koydum

“90’lı yıllara geri mi dönüyoruz” tartışmalarına katkıda bulunmayı daha fazla ertelememek adına, “hayır, tarihin tekerlekleri hiçbir zaman geriye doğru dönmez” türü tumturaklı cümleler kurmayacağım. Ama Zozan’lar Suzan olmayacak bir daha diyeceğim, ya da Sosın’lar Çiçek... Şahabettin’lerin çocuklarının adları “Kürtçe olmasın da, Elizabeth de olur” diyen gaddar memurların keyfine terk edilmeyecek... Bir araştırma yapılsa, Kürtlerin yoğunlukta yaşadığı illerimizde, belirli bir yaştaki kadınlar arasında “Suzan”, “Gülistan”, “Menekşe”, “Çiçek” adlarının oldukça yaygın olduğu görülecektir. Ancak Suzan, aslında “Zozan”dır (yayla). Gülistan, aslında “Kürdistan”dır. Menekşe, aslında “Binevş”tir. Çiçek de aslında “Sosın”dır. Bu durumun ne denli yaygın olduğunun, 90’lı yıllarda ayrımına varmıştım, Van’da. Evlerinde kaldığım ailelerden birinin, 3 yaşlarında sevimli, sarışın bir çocuğu vardı; kimliğindeki adı Suzan’dı, evde, mahallede ise Zozan. Garipsenecek bir şey yoktu; Kürtçe yasaktı çünkü... ...

Geçmişin tutsağı olmamak için...

Ben içerideyken okuma yazması olmayan annemin bana gönderdiği mektupları yazardı Suna. Annemin ağzından mektubu bitirdikten sonra, kendi adına da bir şeyler yazar, halimi hatırımı sorardı. Bir keresinde, “Cafer abi” diye yazmıştı bana, “Biz neden Ermeniyiz? Allah bizi neden Ermeni yaratmış? Biz neden Türk değiliz?” İsimlerin ve kökenlerin, inançların öneminin ayrımına vardığımda ilköğretim çağındaydım. Dersim sürgünü bir aile olarak Elazığ’ın “Seko” mahallesinde oturuyorduk. Mahallemizin resmiyetteki adı “Mustafa Paşa” idi, ama günlük kullanımda, mesela “Seko mahallesinde oturuyoruz” derdik. Annemden öğrenmiştim, “Seko”, bir zamanlar burada yaşayan bir Ermeni’nin adıymış. Herkese bir şekilde iyiliği dokunmuş biriymiş. O nedenle de onun oturduğu mahallenin adına “Seko mahallesi” denmiş. Oturduğumuz mahallede Dersim sürgünü insanların yanı sıra, Palulu Zaza aileler ve Ermeni aileler de yaşardı. Kapı komşularımız idiler. Varto abla ve Mardiros abe, Anton amca, Marsa abla, Ayda ve diğerler...