Ana içeriğe atla

Kayıtlar

'Benim hala umudum var'

Aşağıda okuyacağınız yazı, Bursa Özel Tip Hapishanesi’nde tuttuğum mahpushane güncelerimden bir kesit, 2001 yazı. Ama önce o dönemi yaşadığım mekana yansıyan boyutuyla anlatmaya çalışacağım. Kanlı F Tipi Cezaevi operasyonları yapılmış, hapishanenin üst bölümündeki mahpuslar kan revan içerisinde F Tipi cezaevlerine yollanmış. Bizi de her an bir yerlere götürebilirler. Öcalan, İmralı’da. Kendini yakma eylemleri nihayet durmuş. Açlık grevleri var. Ölüm orucu da sürüyor. Hapishaneler içeridekilere tam anlamıyla “zindan” olmuş. Kürt hareketi şaşkın ve Öcalan’ın duruşmalarda ve avukatları aracılığıyla paylaştığı notlarındaki “yeni” çıkışını anlamlandırmaya çalışıyor herkes. Öcalan Şeyh Said ve arkadaşlarının Diyarbakır Dağkapı Meydanı’nda asılarak öldürüldüğü gün (29 Haziran 1925) idama mahkum edilmiş (sonradan idam cezası kaldırılınca “ağırlaştırılmış müebbet hapis”). Ağır bir siyasi atmosfer ve belirsizlik var. Memleket hep olduğu gibi “zor bir dönemden” geçiyor… İki haftada bir ve bazen d...

Gezi davası... Boş çuval dik durmaz

 “Bekliyordum, biliyordum böyle olacağını” diyenler vardı elbette ama Gezi davasında karar duruşması öncesi, yakın çevremde gözlemlediğim bir iyimserlik de vardı; Osman Kavala’ya “yattığı süre göz önüne alarak” gerekçesiyle bir miktar ceza verir ama serbest bırakılmasına karar verirler. Diğer sanıklar da ya beraat eder ya da hafif cezalar alırlar… Ancak birinin AKP’den milletvekili adayı ve “Reis sevdalısı” olduğu ortaya çıkan İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi, bir üyenin muhalefet şerhiyle, “bekliyordum” diyenleri bile şaşırtan bir karar verdi: Osman Kavala ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırıldı. Mücella Yapıcı, Çiğdem Mater, Hakan Altınay, Can Atalay, Mine Özerden, Yiğit Ali Ekmekçi, Tayfun Kahraman için ise, “Hükümeti devirme suçuna yardım” (TCK 312) suçundan 18’er yıl hapis cezası ile birlikte tutuklama kararı verildi. Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, yani Osman Kavala’nın da dediği gibi, ellerinde “ip” olsa idam edecekler… Açıklanan karara bakarak ve tabii yarg...

Dirbetin bi dirbeta xo zaneno / Yaralı yarasını bilir

“Bilsem ki, onlar benim kellemi alarak sizin yakanızdan düşerler, hemen şimdi gidip vereyim kellemi onu isteyenlere.” 4 Mayıs, Dersimlilerin hafızasında kanla kazınmış unutulmaz tarihlerden biridir. “Roza Şaê” diyoruz biz, yani “kara gün”, tıpkı Seyit Rıza ve arkadaşlarının asılarak öldürüldüğü 14 Kasım’ı 15 Kasım’a bağlayan o uğursuz gece gibi… Dersim 38 gerçeklerinin yazılmayan, konuşulmayan, söylenmeyen bir yönü kalmadı denilebilir. Ne var ki hâlâ gerçeği resmî tarih yalanlarından ibaret zannedenler var. “İsyan” diyen var, “İngiliz oyunu” diyen var, hatta “olayın” arkasında Fransa’nın, Rusya’nın olduğunu iddia edecek denli bilerek veya bilmeyerek gerçekleri tahrif edenler veya bu tahrifatlara inananlar var. Üstelik bunlar oldukça çeşitli bir yelpazeyi oluşturuyorlar. Kimisi sağcı, kimisi “solcu”, kimisi milliyetçi veya mütedeyyin olarak kendilerini tarif ediyor.  4 Mayıs, 15 Kasım gibi yıldönümleri vesilesiyle Dersim gerçeklerini her dile getirdiğimizde, kefensiz toprak olan ata...

38... Ağladığımız, yandığımız, öldüğümüzdür...

Bazı konularda yazmak zordur, ama yazılmalıdır işte. Bu da o yazılardan biri benim için. Daha fazla erteleyemezdim. Yeni bir yılın ilk günlerine denk geldi. Kusursa değerli okur, kusura bakmayın lütfen.  Sanırım yıllar önce ilk defa, işkencecilerle ilgili “Nasıl yapabiliyorlar bu iğrenç ve alçakça işi?” diye düşünmüştüm… İşkence yapmak bir “iş” olabilir miydi ayrıca? Bu insan suretindeki mahlukların annesi, babası, eşi, çoluk çocuğu yok muydu? İnsan içine çıkmıyorlar mıydı hiç? Vicdanları, insanlıkları nasıl bu denli kararmış olabilirdi? Sonraki yıllarda, 38 için de benzer bir soru aklıma düştü… Büyüklerimizden dinlediğimiz o korkunç 38 anlatımlarının “diğer” tarafında, o katliamı gerçekleştirenler vardı. Bu gerçekle nasıl yaşayabiliyorlardı?  Dersim üzerine araştırmalarım süresince bu soru hep aklımın bir köşesinde idi.  İhsan Sabri Çağlayangil, ölmeden anılarını anlatmıştı, evet. Seyit Rıza ve arkadaşlarının nasıl yargılandıklarını, nasıl idam kararları alındığını ve El...

Yemesek de olur. Ver mehteri!

Bir toplumu “toplum” yapan asgari değerlerin, ortak paydaların dejenerasyonuna tanık oluyoruz, yaşıyoruz… Memlekette artık gizlenemez boyutlarda yaşanan bir ekonomik kriz var… Enflasyon, hayat pahalılığı, her gün hemen her şeye gelen zamlar, emlak sektöründe enflasyon oranlarını ikiye, üçe katlayan fahiş fiyatlar herkesi kara kara düşündürüyor… Sadece dar gelirli vatandaşlar da değil; artık “patronlar”, sosyal hiyerarşideki statüleri yukarılarda olanlar, düne kadar insanların geçim sıkıntısı sorunlarına burun kıvıranlar, “ekmek yoksa simit yesinler, olmadı pasta yesinler” diyenler de ekonomik krizin ayrımına varmaya, etkilerini hissetmeye ve “ne oluyoruz?” diye düşünmeye başladılar… TÜİK’in 2021 verilerine göre işsizlik oranı yüzde 11,2 ve bu yaklaşık 4 milyon kişinin işsiz olması demek. Bu oranın gerçek işsizlik rakamlarını yansıtmadığı eleştirileri bir yana, 4 milyon yetişkin vatandaşın “işsiz” olması, aileleri ile birlikte düşünüldüğünde milyonlarca insanın sefalet şartlarında yaşam...

Bu zorunlu eziyete son verin!

Demokrasi bir eşit yurttaşlık rejimi ise bu zulme, toplumu daha fazla bölüp parçalamadan son vermek gerekir.  Anayasa Mahkemesi (AYM), bir Alevi yurttaşın 2014 yılında zorunlu din dersi ile ilgili yaptığı başvuruyu nihayet karara bağladı (8 Nisan 2022). Karara göre zorunlu din dersleri, “Ebeveynlerin eğitim ve öğretimin kendi dinî ve felsefi inançlarına göre yapılmasını sağlama hakkını ihlal” ediyordu. Kararın ayrıntılı gerekçesi henüz açıklanmadı ama belli ki Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) bu konuda daha önce vermiş olduğu kararlar, gerekçenin temel dayanağı olacak.  AİHM bu konuda ilk kararını 2007 yılında Hasan Zengin isimli yurttaşın iç hukuk yollarıyla sonuç alamaması üzerine vermişti. AİHM kararına göre din dersi “nesnel, çoğulcu ve eleştirel” değildi, “farklı din ve inanışlara ilişkin yeterli bilgiler” içermiyordu ve bu nedenle de “zorunlu” olmamalıydı. AİHM 2014 yılında Cem Vakfı üzerinden çok sayıda yurttaşın başvurusunu da aynı şekilde karara bağladı. Türk...

Değerler eğitimi... 'Düşmanlar yine gelecek mi baba?'

Kızım dört yaşına girmemişti henüz. Okulundan, arkadaşlarından, öğretmenlerinden memnun görünüyordu. Ama bir gün okulundan aldım ve el ele eve yürürken, “Baba” dedi bana endişeli bir ses tonuyla, “Düşmanlar yine gelecek mi?” Eskiden ailenin yanı sıra mahalle, sokak diye bir şey vardı çocukların hayatında ve okul da bunun bir parçasıydı. Çocuklar, hayatın bu alanlarında sosyalleşmeyi ve beraberinde iyi ve kötüyü, yanlış ve doğruyu öğrenirdi. İlkokul, ortaokul, lise ve tabii ki üniversite arkadaşlığı diye bir şey vardı. Ne kadar olumluydu ya da değildi, bu başka bir tartışma konusu; kesin olan, çocuklar hayatı tam da içerisinde öğrenirdi, kişilik ve karakterleri hayatın tam da içerisinde şekillenirdi… İster istemez geçmiş zaman kipiyle andığımız o zamanlar geçmişte ve nostaljik filmlerde, dizilerde kaldı. Önümüzdeki ayın sonunda 11 yaşına girecek bir kızım var: Zerya. Bebekliğinden beri sohbet ediyoruz, oynuyoruz. “Bebekliğinden beri” derken abarttığımı düşünmeyin, kucağımdayken veya uyu...