Umudumuz, umutsuzluk adına inadımızdır

Ne zaman umutsuzluk ile kararırsa yüreğiniz, aklınızda olsun: Umutsuzluk, daha fazla umutlu, daha fazla dirençli ve daha büyük inatçı, inançlı olmak gerekçesidir…

İlk bakışta basit gibi görünse de aslında anlamı büyük ve derinlikli hayat dersleri vardır. Adı üzerinde, ders, yani deney ve deneyimler sonucunda edinilmiş bir bilgi ve hem, bazen de ağır bedeller göğüslemek gerektirmiştir.

Misal, “üç günlük dünya” derdi büyüklerimiz. Genellikle ve herhangi bir nedenle yersiz hırs yaptığımızda, incir çekirdeğini doldurmayacak gerekçelerle bazen en yakın arkadaşlarımızla küstüğümüzde, kavga ettiğimizde, “üç günlük dünya” diye başlayan nasihatler dinlerdik onlardan. Bir kulağımızdan girip diğer kulağımızdan çıksa da…

Malum, belli bir yaşa gelince “ruhumuz genç” türü teselli klişeleri düşmez oluyor insanın dilinden. Uzun zaman sonra karşılaştığımız arkadaşlar oluyor ve “kilo almışsın, saçların dökülmüş, hiç değişmemişsin valla” babında bir hasbihalin ardından, sözü bağladığımız cümle oluyor bu; “ama ruhumuz genç.” Solculuk zamanlarından arkadaşlarla konuşurken ise, duruma göre bu klişe, “ruhumuz Dev-Gençli” de oluyor…

Galiba, istisnalar vardır elbet ama yaş “kemale” ermeden “üç günlük dünya” cümlesindeki derinliğin sırrına ermek mümkün olamıyor.

Oysa, daha önce de bir yazımda üzerinde durmuştum, çıkar, bencillik, düşkünlük; insanlığımızdan, insanîliğimizden eksilişimizdir, hayattan yana bozulduğumuz ve değerlerimize sırt çevirmemizdir…

Üç günlük dünya, bir “her şey gelir, geçer” dersidir hayatın; baki olan, hayata dair geride bıraktığın insanların hafızasındaki izler…

Her şey gelir, geçer… Sende kalan, iyiliğe, güzelliğe, insanlığa dair yaşadıkların, bundan sebep kendini iyi hissettiğin, insanlığını hissettiğin, yaşadığını hissettiğin anlar duygusudur; gayrısı, hikâyenin çarnaçar iç çekerek hayıflandığın beyhude kısmı…

Yaşadığını hissettiğin, insanlığını hissettiğin; insanlığımızı tutsak eden baskı ve zulüm düzenlerine, zorbalığa karşı direndiğin, boyun eğmediğindir…

Yaşadığını hissettiğin, insanlığını hissettiğin; yıllar, yollar, uzaklıklar tanımayan duyguların akışında, umutların özlem, özlemlerin hayal ve hayallerin gerçeğe galebe çaldığı bir kalp çarpıntısıdır…

İnsanlığından ve yaşıyor olmaktan yana biriktirdiğin iyiliklerdir, bu uğurdaki çabandır, terk-i diyar ederken yüzünde belirecek gülümsemenin sırrı. Nâzım’ın dediğince, “yaşadım” diyebilmek için…

Ve aşktır evet, insan olmanın en güzel hali… Aşktan anladığın, bir büyük “yaşadım” diyebilmek destanı ise eğer…

“Herkesin bedeni aynı toprağa karışacak”

Toprağı bol olsun, uzun boylu, heybetli, uzun beyaz sakallı, nur yüzlü, boynunda 38’den kalma bir mermi taşıyan ve yaz kış başında sarığı, sırtında Rus harbinden kalma rengi solmuş kalın paltosu eksik olmayan rahmetli dedem de Türkçe, Kirmançki karışık, “Bir gün” derdi, “herkesin bedeni aynı toprağa karışacak.”

Herkesin bedeni, aynı toprağa karışacak… Bu cümledeki bilgeliğin sırrına ermek, hayatın inişli çıkışlı, sarp engebeli, dolambaçlı yollarında sınanmış ömürler bedelidir…

Umutlu olmak…

Adorno, Minima Moralia’da, “İdealin hemen arkasında hayat durur” der. Değil midir ki ideallere can veren, kan veren, hayat veren o ideallerin gerçekleşmesine adanmış ömürlerdir. Hiçbir ideal, hiçbir iddia, söz veya dava yoktur ki kendi başına bir anlamı, değeri olsun; söz, uğruna yaşanası bir dava demek ise eğer…

Bilen bilir, Munzur’dan bir tas su içmek, bir kavl-i karar eylemek biçimidir Dersim’de; sözdür, arınmak, kavilleşmek ve ikrar…

Tarih, sözünün sahibi olanların eylemidir; sözünü çiğneyenlerin, sözünün üzerinde oynaşanların değil. Tarihe karşı bir sorumluluk hissediyorsanız eğer…

Bu yazının özlü sözü Frankfurt Okulunun Adorno gibi bir diğer çilekeş kuramcısı, Nazi faşizmine teslim olmaktansa ölümü yeğleyen Walter Benjamin’den: “Eğer elimizde umut diye bir şey hala kalmışsa, bu, umutsuzluk adınadır.”

Ne zaman umutsuzluk ile kararırsa yüreğiniz, aklınızda olsun: Umutsuzluk, daha fazla umutlu, daha fazla dirençli ve daha büyük inatçı, inançlı olmak gerekçesidir…

14 Şubat 2025

https://platform24.org/umudumuz-umutsuzluk-adina-inadimizdir/

"Murat öldü Cafer"

“Murat çok hasta” diye haber vermişti Fatma. İki gün geçmeden, olsun, yine de gideyim hastaneye, belki bir mucize olur diye düşünürken, “Murat öldü Cafer” haberi geldi bu kez... Önce “Murat çok hasta, hastanede” haberini aldım. Nesi var ki? Kanser... “Ne kanseri?” bile diyemedim. Alacağım cevaptan korktum. En kötüsü olmasından. En kötüsüymüş... Hangi hastanede? Geleyim, göreyim, moral olur, iyi gelir belki, ne bileyim. “Gelsen de göremezsin ki. Yoğun bakımda. Entübe edildi. Belki bir mucize olur diye bekliyoruz işte.” Bir mucize olur belki. Bir mucize olsa. Bir mucize olsun... Daha çok genç yahu! Ölecek değil ya! Öldü... “Murat çok hasta” diye haber vermişti Fatma. İki gün geçmeden, olsun, yine de gideyim hastaneye, belki bir mucize olur diye düşünürken, “Murat öldü Cafer” haberi geldi bu kez... İnsan evladı tuhaf bir varlık. Telefon ekranındaki “Murat öldü Cafer” mesajına bir süre bakakaldım öylece. Nasıl olduysa, bir üzüntü emojisi ile yanıt vermeyi akıl edebildim. Bir şey...

Devamı

Hâlâ yaşıyor ve katlanıyorsak...

Bazı yazılar zamana dayanıklı yazılardır. Aşağıda okuyacağınız yazı, onlardan biri. "Yeni yıl" yazısı niyetine... ------- Sağlık, huzur, mutluluk, barış tamam da şöyle bir yoklayın hafızanızı, yeni yıldan adalet dilemek çoğumuzun aklının ucundan dahi geçmezdi Her yeni yılda insanlar birbirlerine iyi dileklerde bulunurlar. Güzel bir gelenektir. Kötü bir yıl da geçirmiş olsanız, kişi olarak veya ülke olarak (mesela geçen yıl bir deprem felaketiyle gölgelenmişti yeni yıl umutları), neticede yeni bir yıldır ve umutlarınız, beklentileriniz, dilek ve temennileriniz vardır. Kuşkusuz; umutlu olmak, yeni bir yıla umutlarınızı canlandırarak başlamak, güzel, anlamlı bir gelenek olduğu kadar insanidir de. Ama işte yıl dediğimiz zamanı takvimlendirirken geliştirdiğimiz, kullandığımız bir zaman ölçüm birimi; gün, hafta, ay gibi… Zamanın kendi başına herhangi bir umut veya dileği, beklentiyi gerçekleştirme kudreti yok. Tabii ki biliriz bunu. O umut, dilek veya beklentileri gerçekleştirmenin...

Devamı

Günlük. 10 Aralık

...Hiç değilse 10 Aralık etkinliklerine katılayım diyorum son yıllarda. Geçen yıl gitmiştim mesela. Bu sene Sultanahmet’teki basın açıklamasına yetişemedim. Akşam “resepsiyona” tam vaktinde yetiştim neyse ki... ------------- 10 Aralık, malum, Dünya İnsan Hakları Günü. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin, 2. Dünya Savaşının ardından, 10 Aralık 1948’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda kabul edilmesi üzerine o gün bugündür Dünya İnsan Hakları Günü olarak kutlanıyor. İlginizi çekebilir: İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin kabul edildiği oturumda Güney Afrika ve Suudi Arabistan, çekimser oy kullanmışlar. Ama asıl “haber”, çekimser oy kullanan dönemin sosyalist ülkeleri: Sovyetler Birliği, Beyaz Rusya, Ukrayna, Polonya, Çekoslovakya ve Yugoslavya. Suudi Arabistan ile dönemin Güney Afrika'sının “çekimserliğinin” nedenini tahmin etmek güç olmasa gerek; muhtemelen, “İnsan hakları nedir? Bizi bozar öyle haklar filan” diye düşünmüşlerdir. Sovyetler Birliği ve diğerleri ne diye çekimse...

Devamı

CAFER SOLGUN

Bu Blogda Ara