Günlük. 10 Aralık

...Hiç değilse 10 Aralık etkinliklerine katılayım diyorum son yıllarda. Geçen yıl gitmiştim mesela. Bu sene Sultanahmet’teki basın açıklamasına yetişemedim. Akşam “resepsiyona” tam vaktinde yetiştim neyse ki...

-------------

10 Aralık, malum, Dünya İnsan Hakları Günü. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin, 2. Dünya Savaşının ardından, 10 Aralık 1948’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulunda kabul edilmesi üzerine o gün bugündür Dünya İnsan Hakları Günü olarak kutlanıyor. 

İlginizi çekebilir: İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinin kabul edildiği oturumda Güney Afrika ve Suudi Arabistan, çekimser oy kullanmışlar. Ama asıl “haber”, çekimser oy kullanan dönemin sosyalist ülkeleri: Sovyetler Birliği, Beyaz Rusya, Ukrayna, Polonya, Çekoslovakya ve Yugoslavya. Suudi Arabistan ile dönemin Güney Afrika'sının “çekimserliğinin” nedenini tahmin etmek güç olmasa gerek; muhtemelen, “İnsan hakları nedir? Bizi bozar öyle haklar filan” diye düşünmüşlerdir. Sovyetler Birliği ve diğerleri ne diye çekimser kalmış olabilir peki? Onlar da “İnsan hakları burjuva demokrasisinin dayattığı bir şeydir, bizi sınıf uzlaşmacılığına götürür” diye düşünmüş olmalıdır. Bugünden bakınca insan hayıflanıyor ister istemez ama insan hakları kavramına yaklaşım biçimi buydu sosyalist cenahta; ben uyduruyor değilim yani...

Neyse, ansiklopedik bilgi faslını geçelim, “günlük” bu neticede, ansiklopedi değil. Ara sıra sosyal medyada yazıyordum bu tür “günlük” yazlıları, çok ilgi görüyordu. Bari bloguma yazayım ara sıra diye düşündüm; gördüğünüz ve okuduğunuz üzere.

Mahcubiyetle söylüyorum, İnsan Hakları Derneğinin (İHD) devamsız üyelerinden biriyim. “Mahcubiyetim” etkinliklerine genellikle katılma imkanı bulamayışımdan. Anadolu Yakasında oturmak değil mazeretim tabii ki. En önemli ve en geçerli “mazeretim” çocuğum tabii ki. Cumartesi Annelerinin sessiz eylemlerine katılmak için özellikle gayret ederim, yıllardır. Yasaktan ve yasak kalktıktan sonra ona da gidemedim; sınırlı sayıda insanla yapılıyor. Neyse. Hiç değilse 10 Aralık etkinliklerine katılayım diyorum son yıllarda. Geçen yıl gitmiştim mesela. Bu sene Sultanahmet’teki basın açıklamasına yetişemedim. Akşam “resepsiyona” tam vaktinde yetiştim neyse ki...

(“Resepsiyon” yerine daha uygun ve Türkçe bir isim var mıdır acaba?)

Bulutluydu hava. Rüzgardan dolayı enteresan şekiller almış bulutlarla kaplıydı gökyüzü.

Epeydir görmediğim arkadaşlar vardı. Hal hatır muhabbetleri. Gençler vardı ama yaşını başını almışlar olarak bizim sayımız bu sene de daha fazlaydı... 

Konuşmalar... İHD’nin kuruluş serüveni belgeseli... Sonrasında atıştırmalıklar, bulabilene şarap... (Sağolsun Yavuz heval, “masana geldik” deyince masayı donattı tez zamanda.)

Kalabalık ve kapalı ortamda uzun süre kalamıyorum, sıkılıyorum, eskilerin deyişiyle “afakanlar” basıyor. Hapis yıllarından miras özelliklerden. Epey kaldım bile sayılır. Çıkarken masadakiler ve yakınımda Besna ve Serdar’la vedalaştım. Çok göze çarpmadan çıktım.

İpekyolu Film Festivali

Gelirken, vapurdayken, Özcan aramıştı ve İHD’nin resepsiyonuna katılacağımı söylemiştim. “E görüşelim o halde, işin bitince” demişti. Ben aramadan o mesaj yazdı; Beyoğlu Sinemasında İpekyolu Film Festivalinin açılış kokteyli varmış, orada buluşalım diye. Olur. 

(“Resepsiyon” ve “açılış kokteyli” hangi  durumlarda kullanılan laflar? Bir ara sorayım Google’a filan.)

Çay kahve eşliğinde tanıdığım tanımadığım, yeni tanıştığım “artist” erbabıyla havadan sudan sinemadan sohbet ettik fuayede. Deneyimli, saygın bir yönetmen, tanıştırıldığımızda, adımla hitap edince hoşuma gitmedi desem yalan olur :) 

Açılış konuşmaları, kısa bir tanıtım filmi, bu sene yarışacak eserlerin kısa tanıtım videoları, jüriler... Görev tamam. Tam zamanında, yani ben “daraldım yaw, çıkalım” demeden, çıktık. 

Emanet

Özcan’la da epeydir görüşmemiştik. İki lafın belini kıralım bari. Kendisindeki “emaneti” verdi. “Emanet” biraz netameli bir sözcük, malum, aklınıza başka şeyler gelmesin hemen; “emanet” dediği, kitap. Yazar bir ortak arkadaşımız bana versin diye imzalı bir kitabını vermiş Özcan’a, tarihin birinde. Özcan da yılda birkaç sefer arıyordu beni; “Bende bir emanetin var, görüştüğümüzde veririm.” “Emanet” nedir yahu? Silah mı? Bomba mı? “Kitap” desene şuna. Gülüştük. “Kitap deyip geçmeyeceksin, silahtan tehlikelidir bazen.” Öyle olsun. 

(Kitap için yazarına buradan da teşekkür etmiş olayım: Sağol, İnan. E tabii “emaneti” taşıyıp ulaştırana da: Eyvallah Özcan. “Hemşericilik yapıyorsun” demeyecekseniz eğer, ikisi de hemşerimdir. Özcan da yazı, yayın dünyasının yabancısı değildir ama emekli olduktan sonra bu ara kültür-sanat işleriyle iştigal ediyor. İzinlerini almadığım için soy isimlerini yazmadım.)

Hafif yağmurluydu hava. İstiklal Caddesi boyunca yürüdük biraz. Narmanlı Han köşesindeki kahvecide mola verdik, kahve içtik. Gelmişten geçmişten sohbet ederek. Bir tiyatro oyununun provaları vesilesiyle Anadolu yakasına gelecekmiş haftaya, görüşürüz belki. Ama oyunun galasına mutlaka gelesin dedi. Önemli bir işim olmazsa, elbette. 

Bir rakı sofrası kurmak da vardı ama başka sefere artık. Geç oldu. Yolum uzun. Gitsem iyi olur, metro seferleri sürüyorken. Metro, Marmaray derken, eve vardığımda gece yarısı olmuştu. 

Bu ayın ve dolayısıyla bu senenin sonunda rahmetli annemin 40 hayır lokması için Elazığ’a gideceğim. Oradan Dersim’e geçerim herhalde. Yılbaşı günü ve gecesi İstanbul’da olmayacağım sanırım. Arada İzmir’e de gitmem lazım. Neyse. Henüz vakit var. Sonra planlarım artık.

10 Aralık 2025