Ana içeriğe atla

Hayat Dediğin, Yol'a Dair...

 Mesele nereye yürüdüğünü bilmek. Bir menzili olmak, hedefi olmak ve yürüdüğün yolda önünde göz alabildiğine uzanan tepeleri aşma gücü, nefes ve dizlerinde dermanı olmak...

=====================================================

Yol, yürüdüğündür... 

Mesele nereye yürüdüğünü bilmek. Bir menzili olmak, hedefi olmak ve yürüdüğün yolda önünde göz alabildiğine uzanan tepeleri aşma gücü, nefes ve dizlerinde dermanı olmak...

Uzun yol yürüyüşçüleri bilir, dağları yurt bellemiş olanlar bilir. "Şu karşı tepeyi gördün mü? Gideceğimiz yer, hemen onun arkasında. Ha gayret!" Bu bir yürümek pusulasıdır. Yol gözünde büyümesin ve yürümek seni bitap düşürmesin diye... 

O tepenin ardında üzerine yürüyeceğin başka tepeler de vardır aslında ama menzilinden şaşmadan, yürümek gerektir; yürüyeceksin. Bilen bilir; yürümek hayat kurtarır bazen, durmak ölüm...

Bir gün sen de yol'a düşmüş olan heyecanı büyük yoldaşlarına, "Şu karşı tepeyi gördün mü?" diyeceksin, "Oraya vardık mı, tamamdır."

Zamana, bizi aradığı yerde rastlayalım...

Yol, yürümeye azmettiğindir...

Yıllar sonra adı sevdayla, hasretle özdeşleşmiş, varlığımıza, inadımıza ve insanlığımıza yurt olmuş jar û diyar Dersim'e, "Görecek, yaşayacak zamanlar varmış demek," duygusuyla dopdolu vardığımda, ziyaret ettiğim yerlerden biriydi Düzgün Baba. 

Düzgün Baba dediğin, bir dağdır. İnancı, inadı ve yüreği olmayana geçit vermez bir dağ. Kalbi iyilikle çarpana açar bağrını sadece; suyundan verir, havasından verir, açlığını doyurur, dizlerine derman, gözlerine fer olur ve seni geldiğin yolların kirinden, pasından arındırır.

Zirvesine doğru yürürken Düzgün Baba'nın, aylardan Temmuz idi. Tepemizde güneş. Yaşlısı, genci, kadını, erkeği, çocuğu dünyanın dört bir yanından özüne yürümeye gelmiş insanlar, birbirlerine Düzgün Baba söylencesini ve onun Alevi-Kızılbaş inancındaki yerini anlatıyorlardı. Haskar Ana çeşmesine vardığımızda, suyun ve mağaranın serinliğinde, önünde gözalabildiğine uzanan Dersim vadilerinin muhteşem görüntüsünü hafızama kazırken, 7-8 yaşlarında bir çocuğun, "Baba" deyişini duydum, "Düzgün Baba güç verdi bana, hiç yorulmadım."

Yol yormaz aslında. Seni yoran, geriye çeken, insanlığını gölgeleyen zaaflarının çekiminde mahpus kalmasıdır kalbinin. Değil midir ki özgürlük dediğin, Engels’in dediğince, bilincine vardığın zorunluluktur...

Dizlerinize derman, yüreğinize inanç, azim ve ferahlık, gözlerinize Işık ve kartal keskinliği versin dileyeceğiniz bir Düzgün Baba'nız yoksa... “Vay halinize” dediğince büyüklerimizin, “sizin içiniz kararmış, yürüdüğünüz yol, yol değil.”

Tutamayacağın sözü verme veya verdiğin söz için öl... Gurur ve onur hayatın asil yanındadır, kibir ve riya ise insanı soysuzlaştırır...

Yol dediğin, bir kavl-i karar hikayesidir, söz'dür; seni yaşatan, yürüten, insanlığını büyüten..

Hani, “O sözler ki bir kere çıkmıştır ağzımızdan” dediğince şairin (Atilla İlhan), “Uğrunda asılırız.” Sözdür, ağzından çıkmadan önce ne kadar düşünsen azdır ve bir kez söz dedin miydi, o sözdür yaşamanın erdemi, hikmeti, sebebi ve her neye inanıyorsan o inancın sende yaşayan gücü, kerameti...

Evrenin büyüklüğü içinde dünyanın küçüklüğünü görebilen insan, kendi aciz ve zavallı benliğinin önemsizliğini anlar, kaybolur evrenin içinde. Buna, insan-ı kâmil olma yolunda ilerleme deriz.

Yol dediğin söz'e yazgılı hayatların hikayesidir. Bazen savaş meydanlarında siper olur bedenin kurşunlara, söz'ü yere düşürmemek uğruna... Bazen işkencehanelerde "Berxwedan jiyane!" şiarıyla özdeşleşir o söz... Zındanlarda... Tanrısal yüceliklerin bağrında, özgürlük aşkına... Sözdür ve yol'a dairdir; mukaderattındır, yaşanacaktır...

*** 

— İtalik cümleler, Ali Kemal Şahin’in Uzun ve Kutsal Yolculuk Kudüs’te Hayal (Belge Yay. 2025) isimli kitabından alıntılardır. Yol’a ve yolculuğa dair hikayelerine okuru da ortak eden bir belgesel romandır; öneririm...

30 Eylül 2026

Foto: Cafer Solgun arşivi. 2003, Yaz. Dersim, Düzgün Baba

https://oggito.com/icerikler/hayat-dedigin-yola-dair/69663



Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Ahhh... Melik

Tam adı,  (Şeyh) Melik Mansur Arsakay idi. Meksikalı isimleri böyle uzun olur galiba. Adıyla ilgili esprilerimize katlanırdı. Amedliydi. Zaza idi. Yaşam dolu idi. En zor zamanlarda dahi, neşesini korur, “Ma deza, gülmeyince geçiyor mu yani, hiç değilse gülelim” derdi... _______________________________________________ Kürtler, dünyanın neresinde olursa olsun, Newroz günlerinde, ölüm kalım ciddiyetinde bir müşkülatları yoksa, kolayca tarif edilemeyecek bir coşkuyla Newrozu kutlarlar. Dünyanın neresinde olursa olsun, evet, birkaç kişi de olsalar, bir araya gelir, mümkünse ateş yakar, üstünden atlar, Newroz coşkusunu yansıtan klamlar, stranlar eşliğinde gowende dururlar. Dünyanın herhangi bir köşesinde veya dağda ya da “içeride.” Ama ben 2026 Newrozunda herhangi bir mitinge, Newroz etkinliğine katılmadım. Newroz coşkusundan eser yoktu bende... Çünkü “mazeretim” vardı. Melik hastaydı. Yoğun bakımdaydı. Diyarbakır’dan arayıp kötü haberi veren arkadaşım, “Biliyorum çok severdin Melik’i, o...

Hâlâ yaşıyor ve katlanıyorsak...

Bazı yazılar zamana dayanıklı yazılardır. Aşağıda okuyacağınız yazı, onlardan biri. "Yeni yıl" yazısı niyetine... ------- Sağlık, huzur, mutluluk, barış tamam da şöyle bir yoklayın hafızanızı, yeni yıldan adalet dilemek çoğumuzun aklının ucundan dahi geçmezdi Her yeni yılda insanlar birbirlerine iyi dileklerde bulunurlar. Güzel bir gelenektir. Kötü bir yıl da geçirmiş olsanız, kişi olarak veya ülke olarak (mesela geçen yıl bir deprem felaketiyle gölgelenmişti yeni yıl umutları), neticede yeni bir yıldır ve umutlarınız, beklentileriniz, dilek ve temennileriniz vardır. Kuşkusuz; umutlu olmak, yeni bir yıla umutlarınızı canlandırarak başlamak, güzel, anlamlı bir gelenek olduğu kadar insanidir de. Ama işte yıl dediğimiz zamanı takvimlendirirken geliştirdiğimiz, kullandığımız bir zaman ölçüm birimi; gün, hafta, ay gibi… Zamanın kendi başına herhangi bir umut veya dileği, beklentiyi gerçekleştirme kudreti yok. Tabii ki biliriz bunu. O umut, dilek veya beklentileri gerçekleştirmenin...

"Murat öldü Cafer"

“Murat çok hasta” diye haber vermişti Fatma. İki gün geçmeden, olsun, yine de gideyim hastaneye, belki bir mucize olur diye düşünürken, “Murat öldü Cafer” haberi geldi bu kez... Önce “Murat çok hasta, hastanede” haberini aldım. Nesi var ki? Kanser... “Ne kanseri?” bile diyemedim. Alacağım cevaptan korktum. En kötüsü olmasından.  En kötüsüymüş... Hangi hastanede? Geleyim, göreyim, moral olur, iyi gelir belki, ne bileyim. “Gelsen de göremezsin ki. Yoğun bakımda. Entübe edildi. Belki bir mucize olur diye bekliyoruz işte.” Bir mucize olur belki. Bir mucize olsa. Bir mucize olsun... Daha çok genç yahu! Ölecek değil ya!  Öldü... “Murat çok hasta” diye haber vermişti Fatma. İki gün geçmeden, olsun, yine de gideyim hastaneye, belki bir mucize olur diye düşünürken, “Murat öldü Cafer” haberi geldi bu kez... İnsan evladı tuhaf bir varlık. Telefon ekranındaki “Murat öldü Cafer” mesajına bir süre bakakaldım öylece. Nasıl olduysa, bir üzüntü emojisi ile yanıt vermeyi akıl edebildim. Bir şey...