Ana içeriğe atla

“Madem olmadı” solcuları…

 “Milli mesele” 1990’lı yıllarda doğrudan adı konularak “Kürt sorunu” oldu ama bunun sol hareketle alakası olduğunu iddia etmek hayli zor.

=======================================

 “Milli mesele” 1990’lı yıllarda doğrudan adı konularak “Kürt sorunu” oldu ama bunun sol hareketle alakası olduğunu iddia etmek hayli zor.

Gelişmelerin etkisi ile inkarcı devlet zihniyetinin “terör sorunu” olarak adlandırdığı sorunu, kıblesi devlet olan bütün siyasi çevreler de aynı şekilde “terör sorunu” olarak ele aldılar. Aslında başka “terör” odaklarıyla karışmasın diye herhalde “bölücü terör” dediler…

Devletin estirdiği “düşük yoğunluklu savaş” rüzgarı nedeniyle soruna “Kürt sorunu” demek bile cesaret ister olmuştu. Yine de ve hem de o şartlarda bu cesarete sahip olanlar vardı ve yeri gelince hatırlatacağım…

Bu arada bilmeyenler için belirtmeden geçmeyelim; “düşük yoğunluklu savaş” tanımı, dönemin Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş’e ait. Dönemin başbakanı Tansu Çiller ile gayet uyumlu bir “mesai” yürüttüklerini ifade etmek için, “O tak söylüyor, biz de şak yapıyoruz,” demesinden dolayı adı “Tak Şak paşaya” çıkmıştı hani…

Bu “tak-şak” icraatları, binlerce köyün boşaltılmasıydı mesela…“Faili meçhul” cinayetlerin, baskınların, katliamların, yargısız infazların neredeyse “rutin” ve günlük olaylar haline gelmesiydi… Ülkenin “o tarafının” neredeyse bir açık hava hapishanesine, işkencehaneye çevrilmesiydi…

Dönemin cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in deyişiyle, “Devlet bazen rutin dışına çıkabilirdi” ve o dönem öyle bir dönemdi…

(Bu 90’lı yıllar konusunu ayrıca yazacağım. “Unutuldu gitti, geçmişte kaldı, geçmişi kaşımayalım” diyenlere cevaben…)

İdeolojik bayrağı Kemalizm olan solcular!

“Milli mesele” direkt, doğrudan, dümdüz Kürt sorunu olunca… O yıllarda “devrimden sonraya” ertelese de UKKTH ilkesini savunan keskin sirkelerin bazıları “vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğü” ideolojisine geçiş yaptılar. (Doğruya doğru; onlar “bölücü” demiyor, “ayrılıkçı” diyorlardı.)

Bir tür “madem öyle olmadı” geçişkenliği diyeceğim ya, bunlar başından beri Kemalizm ile sakatlanmışlardı. Keskin sloganlar devri bitip de “dükkan” iş yapamaz olunca, o keskin sloganların perdelediği zihniyet tabak gibi (yoksa “kabak gibi” miydi) çıkmış oldu.

Strateji planlamalarında “müttefik” veya “dolaylı müttefik” görülen Kemalizmi, irtica, bölücülük gibi “tehdit ve tehlikelere” karşı adeta ideolojik bayrakları haline getirdiler. Sosyalist veya demokratik devrimle devirmek istedikleri devletin ali çıkarlarını savunmaya geçtiler: Tabii bunu “sağ, muhafazakar partiler devleti ne hale getirdiler! Yazıklar olsun!” şeklinde hayıflanarak yapıyorlar ve zaten solculukları da bundan ibaret, eğer “solculuk” bu ise…

“Madem proleterya yüz vermedi, Kürtlere öncülük yapalım bari” solcuları!

“Milli mesele” Kürt sorunu olunca… Bir de şu “tür” tutarlılık (!) ya da yüzsüzlük mü demek lazım, abideleri var: O yıllarda gerikalmışlık, feodalizm analizleri yapan, Kürt ayaklanma ve hareketleriyle birlikte devletin katliam politikalarını “Kemalist hükümet gayet devrimci ve enerjik bir biçimde feodal ağaları eziyor” şeklinde güzellemelerle karşılayan bazıları, bu evveliyatlarını nasıl olsa kimse bilmez, hatırlamaz zannıyla Kürt partilerinde siyasete, Kürt basınında gazeteciliğe, yazarlığa atıldılar. Hem öyle böyle değil; SBKP bunların dükkanını kapatana değin Kürt sorunu diye bir sorunu, gündemi olmayanların hem de en “üst düzey” ideolojik yetkilileri, Kürtlere ve Kürt hareketine akıldanelik yapmaya başladılar! (Onlar kendilerini biliyor, ben de onları.)

Öyle ya; madem Kemalist solculuk kontenjanları doldu taştı; hazır Kürtlerde kitle de var, örgüt de var, imkan da var, milletvekili, belediye başkanı filan olma imkanı da var… Hayat devam ediyor yani… Madem proleterya olmadı Kürtlere öncülük yapalım bari… Hem Lenin dememiş miydi geniş yığınlar içinde öncülük çalışmasının hayati önemine dair… Neyse, Lenin’i karıştırmayalım şimdi…

Solu ve solculuğu tanınmaz hale getirdiler!

“Milli mesele” Kürt sorunu olunca… Sosyalist sistem çöktü. Beraberinde bir kuşağın solculuğu da…

Ne aynaya bakıyor ne de solu bu hale getirmelerindeki sorumluluklarıyla yüzleşiyorlar. (Bu sorumluluğu duyan istisnalar olduğunu tabii ki biliyor ve onları tenzih ediyorum.)

Solculuk bir değerler sistemi. Aslında tabii ki çöken sol değil, bu tip hayatı izah etme kudretinden yoksun solculuk. Ama işte kendini yenileme kudretinden yoksun olunca, insanlar da soldan bunlar nezdinde soğudu, uzaklaştı.

Bir zamanlar “kalemiz” denilen, bazılarının hızını alamayıp neredeyse “kurtarılmış bölge” ilan ettikleri yerleşim bölgeleri acaba neden milliyetçi-muhafazakar-İslamcı partilerin oy deposu haline geldi ve onca ekonomik krize, yoksulluğa rağmen neden hala sol, bir “alternatif” olarak büyümüyor, gelişmiyor, aksine buharlaşıyor?

Hala solculuk iddiasında olanların bazısı, biliyorum, soru sorulmasından hazzetmiyorlar, hele ki bu tür kafa yormayı gerektiren sorulardan hiç hazzetmiyorlar: Niye kafamızı karıştırıyorsun ki şimdi? Ah Atam sen kalk ben yatam!

Kürt sorunu o yıllarda da bugün de solculuk değerleri ve iddiası bir yana, Türkiye şartlarında sahici manada demokrat olmanın turnusol kağıdı…

Nereden aklıma geldiyse, İdris Küçükömer’in ta 1960’lı yılların sonunda hayli tartışmalara neden olan bir tespiti vardı; Türkiye’de sol sağdır, sağ soldur… Haydaaa, olur mu öyle şey demeden önce gelecek yazımı bekleyin…

25 Eylül 2026

https://munzurpress.com/konu/cafer-solgun/madem-olmadi-solculari/



Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Ahhh... Melik

Tam adı,  (Şeyh) Melik Mansur Arsakay idi. Meksikalı isimleri böyle uzun olur galiba. Adıyla ilgili esprilerimize katlanırdı. Amedliydi. Zaza idi. Yaşam dolu idi. En zor zamanlarda dahi, neşesini korur, “Ma deza, gülmeyince geçiyor mu yani, hiç değilse gülelim” derdi... _______________________________________________ Kürtler, dünyanın neresinde olursa olsun, Newroz günlerinde, ölüm kalım ciddiyetinde bir müşkülatları yoksa, kolayca tarif edilemeyecek bir coşkuyla Newrozu kutlarlar. Dünyanın neresinde olursa olsun, evet, birkaç kişi de olsalar, bir araya gelir, mümkünse ateş yakar, üstünden atlar, Newroz coşkusunu yansıtan klamlar, stranlar eşliğinde gowende dururlar. Dünyanın herhangi bir köşesinde veya dağda ya da “içeride.” Ama ben 2026 Newrozunda herhangi bir mitinge, Newroz etkinliğine katılmadım. Newroz coşkusundan eser yoktu bende... Çünkü “mazeretim” vardı. Melik hastaydı. Yoğun bakımdaydı. Diyarbakır’dan arayıp kötü haberi veren arkadaşım, “Biliyorum çok severdin Melik’i, o...

Hâlâ yaşıyor ve katlanıyorsak...

Bazı yazılar zamana dayanıklı yazılardır. Aşağıda okuyacağınız yazı, onlardan biri. "Yeni yıl" yazısı niyetine... ------- Sağlık, huzur, mutluluk, barış tamam da şöyle bir yoklayın hafızanızı, yeni yıldan adalet dilemek çoğumuzun aklının ucundan dahi geçmezdi Her yeni yılda insanlar birbirlerine iyi dileklerde bulunurlar. Güzel bir gelenektir. Kötü bir yıl da geçirmiş olsanız, kişi olarak veya ülke olarak (mesela geçen yıl bir deprem felaketiyle gölgelenmişti yeni yıl umutları), neticede yeni bir yıldır ve umutlarınız, beklentileriniz, dilek ve temennileriniz vardır. Kuşkusuz; umutlu olmak, yeni bir yıla umutlarınızı canlandırarak başlamak, güzel, anlamlı bir gelenek olduğu kadar insanidir de. Ama işte yıl dediğimiz zamanı takvimlendirirken geliştirdiğimiz, kullandığımız bir zaman ölçüm birimi; gün, hafta, ay gibi… Zamanın kendi başına herhangi bir umut veya dileği, beklentiyi gerçekleştirme kudreti yok. Tabii ki biliriz bunu. O umut, dilek veya beklentileri gerçekleştirmenin...

"Murat öldü Cafer"

“Murat çok hasta” diye haber vermişti Fatma. İki gün geçmeden, olsun, yine de gideyim hastaneye, belki bir mucize olur diye düşünürken, “Murat öldü Cafer” haberi geldi bu kez... Önce “Murat çok hasta, hastanede” haberini aldım. Nesi var ki? Kanser... “Ne kanseri?” bile diyemedim. Alacağım cevaptan korktum. En kötüsü olmasından.  En kötüsüymüş... Hangi hastanede? Geleyim, göreyim, moral olur, iyi gelir belki, ne bileyim. “Gelsen de göremezsin ki. Yoğun bakımda. Entübe edildi. Belki bir mucize olur diye bekliyoruz işte.” Bir mucize olur belki. Bir mucize olsa. Bir mucize olsun... Daha çok genç yahu! Ölecek değil ya!  Öldü... “Murat çok hasta” diye haber vermişti Fatma. İki gün geçmeden, olsun, yine de gideyim hastaneye, belki bir mucize olur diye düşünürken, “Murat öldü Cafer” haberi geldi bu kez... İnsan evladı tuhaf bir varlık. Telefon ekranındaki “Murat öldü Cafer” mesajına bir süre bakakaldım öylece. Nasıl olduysa, bir üzüntü emojisi ile yanıt vermeyi akıl edebildim. Bir şey...