Ana içeriğe atla

Kayıtlar

Hayat Dediğin, Yol'a Dair...

 Mesele nereye yürüdüğünü bilmek. Bir menzili olmak, hedefi olmak ve yürüdüğün yolda önünde göz alabildiğine uzanan tepeleri aşma gücü, nefes ve dizlerinde dermanı olmak... ===================================================== Yol, yürüdüğündür...  Mesele nereye yürüdüğünü bilmek. Bir menzili olmak, hedefi olmak ve yürüdüğün yolda önünde göz alabildiğine uzanan tepeleri aşma gücü, nefes ve dizlerinde dermanı olmak... Uzun yol yürüyüşçüleri bilir, dağları yurt bellemiş olanlar bilir. "Şu karşı tepeyi gördün mü? Gideceğimiz yer, hemen onun arkasında. Ha gayret!" Bu bir yürümek pusulasıdır. Yol gözünde büyümesin ve yürümek seni bitap düşürmesin diye...  O tepenin ardında üzerine yürüyeceğin başka tepeler de vardır aslında ama menzilinden şaşmadan, yürümek gerektir; yürüyeceksin. Bilen bilir; yürümek hayat kurtarır bazen, durmak ölüm... Bir gün sen de yol'a düşmüş olan heyecanı büyük yoldaşlarına, "Şu karşı tepeyi gördün mü?" diyeceksin, "Oraya vardık mı, tamam...

Mezopotamya’ya Yolculuk ve Kudüs’te Hayal

Yazar Ali Kemal Şahin ile geçtiğimiz yıl Belge Yayınları etiketiyle okurla buluşan Kudüs’te Hayal romanını konuştuk. Edebiyat eleştirmenlerinin “belgesel roman” olarak tanımladığı eser, Şahin’in sekiz cilt olarak tasarladığı Uzun ve Kutsal Yolculuk serisinin ilk kitabı. Şahin, yazma amacını, “Çocuklarımız, gençlerimiz için yazdım ve yazıyorum. Bu coğrafyanın okullarda öğretilmeyen tarihi, kültürel ve sosyolojik değerleriyle ilgili kaç kişiye ulaşabilirsem, bir fikir ve ilham kaynağı olabilirsem kendimi o kadar mutlu sayarım” sözleriyle anlatıyor. =============================================== Söyleşi: Cafer Solgun Yazar Ali Kemal Şahin ile geçtiğimiz yıl Belge Yayınları etiketiyle okurla buluşan Kudüs’te Hayal romanını konuştuk. Edebiyat eleştirmenlerinin “belgesel roman” olarak tanımladığı eser, Şahin’in sekiz cilt olarak tasarladığı Uzun ve Kutsal Yolculuk serisinin ilk kitabı. Şahin, yazma amacını, “Çocuklarımız, gençlerimiz için yazdım ve yazıyorum. Bu coğrafyanın okullarda öğreti...

“Türkiye’de sol sağdır, sağ da soldur”

“Cafer doğru söylüyor, 27 Mayıs darbesiyle yüzleşmek lazım” diyen arkadaşa o e mail grubunu çekip çeviren, adı bende saklı, kafası 70’li yıllarda donmuş vatandaş, yazımda neden ve gerekçeleriyle ortaya koyduğum görüşe kendi gerekçeleriyle yanıt vermek yerine ne demiş sizce? =================================================== 2008 yılında, 27 Mayıs darbesinin yıldönümü vesilesiyle Taraf gazetesinde solu 27 Mayıs darbesiyle yüzleşmeye davet eden, “iyi darbe-kötü darbe” ayrımı yapmadan darbelere, darbeci zihniyete, askeri vesayet nizamına karşı olmak gerektiğini savunan bir yazım yayınlanmıştı. (“Taraf öyle mi? Doğru ya sen eski Taraf yazarıydın!” diye mırıldananlar yazının kalan kısmını okumazlarsa, söz, kızmayacağım. Yeter ki ağızlarını bozmasınlar, yoksa biber sürerim!) O zaman e-posta grupları revaçtaydı ve bu gruplarda oldukça hararetli tartışmalar oluyordu. İsmi lazım değil, bu gruplardan “solcu” görünümlü birinde, bir arkadaş bu yazımı paylaşmış ve “Cafer doğru söylüyor aslında, da...

90’lar deyip geçmeyelim

 Sovyetler Birliği’nin şemsiyesi altındaki sosyalist blokun göstere göstere çökmesi, çift kutuplu dünya düzeninin kutuplardan biri lehine değişmesi sadece dünyanın verili siyasi şartları ve durumu açısından değil tarihin gidişatı bakımından da “sarsıcı” bir dönüm noktası idi. =================================================  Sovyetler Birliği’nin şemsiyesi altındaki sosyalist blokun göstere göstere çökmesi, çift kutuplu dünya düzeninin kutuplardan biri lehine değişmesi sadece dünyanın verili siyasi şartları ve durumu açısından değil tarihin gidişatı bakımından da “sarsıcı” bir dönüm noktası idi. Oluşturduğumuz çerçevenin sınırlarını zorlayıp “kendi meselemizden” sapmadan bu gelişmeyi bizim solun nasıl karşıladığını birkaç örnek üzerinden hatırlayalım mı? Peki… Malum; Sovyet Blokunun Gorbaçov döneminde geliştirdiği “Glasnost” (açıklık) ve “Perestroyka” (yeniden yapılanma) politikası, sistemin gizlenemez çürümesini gözler bütün açıklığıyla ortaya çıkarmıştı. Sistemin kurmayları...

“Madem olmadı” solcuları…

 “Milli mesele” 1990’lı yıllarda doğrudan adı konularak “Kürt sorunu” oldu ama bunun sol hareketle alakası olduğunu iddia etmek hayli zor. =======================================  “Milli mesele” 1990’lı yıllarda doğrudan adı konularak “Kürt sorunu” oldu ama bunun sol hareketle alakası olduğunu iddia etmek hayli zor. Gelişmelerin etkisi ile inkarcı devlet zihniyetinin “terör sorunu” olarak adlandırdığı sorunu, kıblesi devlet olan bütün siyasi çevreler de aynı şekilde “terör sorunu” olarak ele aldılar. Aslında başka “terör” odaklarıyla karışmasın diye herhalde “bölücü terör” dediler… Devletin estirdiği “düşük yoğunluklu savaş” rüzgarı nedeniyle soruna “Kürt sorunu” demek bile cesaret ister olmuştu. Yine de ve hem de o şartlarda bu cesarete sahip olanlar vardı ve yeri gelince hatırlatacağım… Bu arada bilmeyenler için belirtmeden geçmeyelim; “düşük yoğunluklu savaş” tanımı, dönemin Genelkurmay Başkanı Doğan Güreş’e ait. Dönemin başbakanı Tansu Çiller ile gayet uyumlu bir “mesai” y...

“Milli mesele” Kürt sorunu olunca…

 “Süreç” ve “süreç” vesilesiyle Kürt sorunu çeşitli boyutlarıyla tartışılıyor. Bazısı yararlı, ufuk açıcı, bazısı da kerameti kendinden menkul fosilleşmiş bir mantalitenin yansıması olmanın ötesinde anlamı, değeri olmayan tartışmalar, analizler, programlar… Bir ucundan tutmakta yarar var. ==============================================  “Süreç” ve “süreç” vesilesiyle Kürt sorunu çeşitli boyutlarıyla tartışılıyor. Bazısı yararlı, ufuk açıcı, bazısı da kerameti kendinden menkul fosilleşmiş bir mantalitenin yansıması olmanın ötesinde anlamı, değeri olmayan tartışmalar, analizler, programlar… Bir ucundan tutmakta yarar var. Şu “ulusolcular” girdi radarıma; devletin yüz yıllık inkar siyasetine “soldan” payandalık yapanlar yani. (Her seferinde şaşırmaktan kendimi alamıyorum ama. Cümledeki tuhaflığa bakar mısınız: Ulusalcı ve solcu! Sol öğretinin en temel karakteristik özelliği enternasyonalist olmasıdır. Ulusalcılık, ise malum. Irkçılıkla arasında ince bir mesafe vardır. Neyse, buras...

Hem öyle, hem böyle, hem şöyle…

Burası Türkiye ve hiçbir şey ne göründüğü ne de söylendiği gibidir; aslında neyin ne olduğu da duruma göre değişir. ================================ Burası Türkiye ve hiçbir şey ne göründüğü ne de söylendiği gibidir; aslında neyin ne olduğu da duruma göre değişir. Misal, adam ya da madam, bakıyorsun bir yerde hızlı solcu, “solcu” ne kelime, “Ben solcu değilim kardeşim, solcu nedir? Komünistim ben!” diyor. Bakıyorsun aynı kişi bir başka vesileyle, tavizsiz, kararlı, en dogmatik, en ortodoks türünden Kemalist ve kendisinden ve kendi gibi olandan gayri herkese bildiğin “düşman” muamelesi yapıyor, “Ah yüce Atam! Hele bak senin yurdun ne hale geldi?” diye ağlaşıyor… Misal, her 6 Mayıs’ta Deniz, Yusuf, Hüseyin için slogan atıyor; 30 Mart günlerinde “Mahir’ler, On’lar yaşıyor!” diyor, marşlar paylaşıyor; 18 Mayıs’larda “Ser verip sır vermeyen yiğit!” diyerek İbrahim Kaypakkaya’yı anıyor… Bilmeyen, bu paylaşımlara bakıp, “Ne sıkı, kararlı, büyük devrimci” filan zanneder. Oysa bu acayip kişinin...

İnkar ya da “kaynaşmış kitle” cumhuriyeti

 Mustafa Kemal, 1919’da dönemin padişahı tarafından görevli olarak gönderildiği Anadolu’da, biraz da gelişmelerin etkisiyle kendisini bir “Milli Mücadele Önderi” haline getirecek sürece adım attığında, bir resmî ideoloji fetişi olmak hayali var mıydı, bilemiyoruz. Bildiğimiz, o sürecin de, sonradan bir “resmî tarih” haline getirilerek bizlere “belletildiği” için, birçok yönüyle sorgulanmaya, araştırılmaya muhtaç olduğudur. =========================================== Mustafa Kemal, 1919’da dönemin padişahı tarafından görevli olarak gönderildiği Anadolu’da, biraz da gelişmelerin etkisiyle kendisini bir “Milli Mücadele Önderi” haline getirecek sürece adım attığında, bir resmî ideoloji fetişi olmak hayali var mıydı, bilemiyoruz. Bildiğimiz, o sürecin de, sonradan bir “resmî tarih” haline getirilerek bizlere “belletildiği” için, birçok yönüyle sorgulanmaya, araştırılmaya muhtaç olduğudur. Malum, Mustafa Kemal hırslı, pragmatik özellikleri son derece belirgin bir politik kişilik. Sonrada...

Cumhuriyet ve demokrasi

...Mustafa Kemal, Osmanlı devletinin enkazı üzerinde fiilen ortaya çıkmış olan yeni durum ve devleti yeniden yapılandırma imkân ve zaruretini “cumhuriyet” olarak adlandırırken, kuşkusuz cumhuriyetin diğer rejimlerden farklı olarak halkın iradesini ülkenin yönetimine yansıtmasıyla anlam ve özellik kazandığını bilmiyor değildi. Nitekim Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurul Salonu’nda o yıllardan beri “Egemenlik Kayıtsız Şartsız Milletindir” yazmaktadır. ===================================================================== 29 Ekim 1923’te cumhuriyetin ilanı sürecindeki en kritik gelişmelerinin başında, Milli Mücadeleyi yürüten meclisin, Lozan Antlaşmasının kabulünden hemen sonra ve cumhuriyetin ilan edilmesinin hemen öncesinde, tasfiye edilmesi gelir.  1 Lozan’da yürütülen müzakerelerle ilgili mecliste sergilenen muhalefet, Mustafa Kemal’in tek başına isim isim belirlediği yeni meclis bileşimi ile birlikte “aşıldı.” Mustafa Kemal, “dikensiz gül bahçesi” oluşturmak üzere yaptığı haz...

Demokratik cumhuriyet sorunlarımız-1

...Dolayısıyla “cumhuriyet” kavramı ve cumhuriyetin demokratikleştirilmesinin neden bir “ihtiyaç” olduğu konusuyla ilgili ciddi bir tartışma yürütmek gereği var. ========================================================== Devletin “terörsüz Türkiye” adını verdiği sürecin, devlet açısından en önemli amacı, malum, kendini feshetme kararı almış olan PKK’nin silahsızlandırılması. “Süreç” bu açıdan işliyor, “çerçeve yasa” kabul edildi, yürürlüğe girdi. Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında sürecin koordinesini yürütecek bir kurul oluşturuluyor. Bu kurula bağlı olarak güvenlik ve istihbarat yetkililerinin yanı sıra Abdullah Öcalan’ın da içerisinde yer alacağı bir “silahsızlandırma ve siyasallaşma” komisyonunun da kurulacağı, İmralı heyeti tarafından açıklandı… “Sürecin” güncel boyutlarının yanı sıra bir de özellikle Öcalan tarafından yapılan açıklamalarda vurgulanan bir “demokratik cumhuriyet” meselesi var. Sürecin gerçek manada “barış” değeri kazanması, kuşkusuz ki cumhuriyetin demokratikle...

Çuvaldızı başkasına ama iğneyi de kendimize…

...Sorunun anlamı, önemi, mahiyeti gereği herkesin sürece kendi görüşünü dillendirerek “müdahil” olma istek ve çabasını “bastırmak” veya “bastırmaya” çalışmak, doğru değildir. Marifet, kendi argümanlarını akıllıca, soğukkanlı ve demokratça ortaya koyarak sorusu olana cevap vermek, eleştirisi olanı dinlemek, yapıcı eleştirilere değer vermektir. ======================================= Kürt sorunuyla ilgili barış ve çözüm arayışlarına, çabalarına karşı olanların neden karşı oldukları, aşağı yukarı belli. Şu veya bu şekilde “beslendikleri” statükonun, varlıklarını adadıkları (!) ulusalcı/milliyetçi “davanın” boşa düşmesi onlar için kabustan farksız. Neye dayanarak, kimi “düşman” belleyerek, aşağılayarak, horlayarak kendilerini “Ne Mutlu Türküm Diyene!” havalarında yaşatacaklar? Memlekette doğru dürüst Ermeni de kalmadı ki… Bu arada şunu da önemle belirtmekte yarar var. “Süreç” ile ilgili eleştirisi olanla, soruları olanla sürece kayıtsız şartsız “karşı” olanları birbirine karıştırmamak laz...